…nanej jako zasada fermata, czyli zasada najkrótszego czasu. Mówi ona, że promień światła poruszając się między dwoma punktami zawsze wybiera taką drogę, której przebycie zajmie mu najmniej czasu. W zakrzywionej przez grawitację przestrzeni ścieżki, które widzimy jako zduplikowane obrazy reprezentują lokalne minima albo ekstrema tego czasu podróży. Na ostateczne opóźnienie wpływa jednak coś jeszcze, a mianowicie efekt Shapiro nazywany grawitacyjnym opóźnieniem czasowym. Światło, które przechodzi przez potężne pole grawitacyjne galaktyki, która działa tutaj jako soczewka, doświadcza spowolnienia upływu czasu z perspektywy zewnętrznego obserwatora. Czas ucieka tam inaczej, co dokłada kolejną porcję minut lub dni do całego równania. Teoretycznie metoda ta jest perfekcyjna, ale w praktyce inżynieryjnej astronomowie napotykają ogromną przeszkodę zwaną degeneracją płyty masowej. To już brzmi bardzo skomplikowanie, ale chodzi o to, że galaktyki nie są idealnie gładkimi i symetrycznymi szklanymi s…