"Spektrogra wykryły w komie 3 i atlas żelazo i nikiel. Jest to bardzo rzadkie w kometach, ale charakterystyczne dla pewnego rodzaju meteorytów zwanych hondrytami węglistymi typu CR. Obecność metali może tłumaczyć te szaloną aktywność komety poprzez tak zwane reakcje fisera tropa. Jest to proces chemiczny, w którym w obecności katalizatorów metalicznych, w tym przypadku właśnie ziaren żelaza i niklu, węgiel i wodór reagują ze sobą i wydzielają ciepło. "

"Przez miliardy lat podróży między gwiazdami Chij Atlas była bezlitośnie bombardowana tymi cząstkami. Promienie kosmiczne działają jak mikroskopijna artyleria. wbijają się w powierzchnię komety na głębokość kilku, a nawet kilkunastu metrów i tam wewnątrz lodu rozbijają wiązania chemiczne. Jest to swoisty proces gotowania, ale na zimno. Proste cząsteczki takie jak woda i tlenek węgla pod wpływem tego bombardowania łączą się w nowe struktury, tworząc właśnie ogromne ilości dwutlenku węgla i złożoną organiczną skorupę. "

"Zwykła kometa jaśnieje w miarę zbliżania się do gwiazdy w przewidywanym tempie. Ale czyj atlas? No cóż, ona dosłownie eksplodowała jasnością. W astronomii jasność komet opisujemy pewną funkcją matematyczną zależną odległości od słońca. Standardowa, taka grzeczna kometa ma ten współczynnik na poziomie około 3,8. Tymczasem 3 i Atlas zbliżając się do perychelium, czyli punktu najbliższego słońcu, wystrzeliła tym współczynnikiem do wartości 7,5. "

"Zasada nieoznaczoności Heisenberga, jeden z fundamentów współczesnej fizyki, mówi nam wprost: "Nie możemy znać jednocześnie z idealną precyzją wartości energii i czasu jej trwania. A co to oznacza w praktyce? że energia w danym punkcie przestrzeni nie może być idealnie zerowa przez cały czas. Musi fluktuować, musi drgać. Natura wręcz brzydzi się zerem absolutnym, tak samo jak brzydzi się próżnią. "

"To, co uważamy za próżnie w rzeczywistości w bardzo mikroskali przypomina wrzącą zupę. Fizycy nazywają to fluktuacjami kwantowymi. Nawet w najgłębszej próżni, w każdym ułamku sekundy nieustannie pojawiają się i znikają cząstki wirtualne. Pary cząstka, antycząstka wyskakują z niebytu, pożyczają odrobinę energii od wszechświata, istnieją przez niewyobrażalnie krótki moment, a potem zderzają się ze sobą i anihilują, oddając energię z powrotem. "

"Druga zasada termodynamiki mówi, że entropia układu izolowanego zawsze rośnie. Nieuporządkowanie po prostu zawsze wzrasta, co zresztą możemy obserwować dookoła siebie. Stan idealnej nicości to stan o ekstremalnie niskiej entropii. Jest to stan wysoce uporządkowany, no bo jest tylko jeden sposób na bycie idealnie pustym. Natomiast stanów, w którym coś istnieje, jest miliardy bilionów albo i jeszcze więcej. "

"Okazuje się, że bilans energetyczny wszechświata może być i prawdopodobnie jest równy dokładnie zero. Materia, światło, ciepło, to wszystko jest energią dodatnią, ale grawitacja, grawitacja to energia ujemna. "

"Efekt Kassimira to dowód na to, że próżnia ma swoją energię i wywiera ciśnienie. W eksperymencie z dwoma położonymi bardzo blisko siebie płytkami obserwujemy jak te płytki ostatecznie stykają się ze sobą. Oznacza to, że ciśnienie cząstek na zewnątrz jest większe niż to w ograniczonej przestrzeni pomiędzy nimi. Badania przeprowadzano w próżni, więc wychodzi na to, że faktycznie próżnia wcale nie jest pusta. "

"Te obiekty krążące samotnie w drodze mlecznej niezwiązanie grawitacyjne z gwiazdami. Odkrycie było możliwe dzięki bezpośredniemu zważeniu planety odkrytej przez zjawisko mikrosoczewkowania grawitacyjnego. Jej masa wynosi 70 mas ziemi, więc mamy tutaj do czynienia raczej z jakimś gazowym gigantem albo czymś w rodzaju lodowego giganta, jak określamy planety typu Uran czy Neptun. "

"3 maja 2024 roku nastąpił przełom, bo tego dnia znajdujące się w Australii RPA i Chile teleskopy koreańskie sieci KMTNET oraz teleskop projektu Ogle w obserwatorium Las Campanas w Chile zarejestrowały krótkotrwałe zjawisko mikroszwkowania grawitacyjnego jasnej gwiazdy w Centrum Galaktyki. "

"Nasi astronomowie zważyli planetę podróżującą przez drogę mleczną. Odkryli nową klasę ciał niebieskich. W prestiżowym czasopiśmie Science opublikowano właśnie przełomową pracę zespołu astronomów, w którym dużą rolę odegrali polscy badacze. Odkryli oni zupełnie nową klasę planet pozasłonecznych. To jedno z najważniejszych astronomicznych wydarzeń dekady. "

"I dla porównania w drodze mlecznej centralna supermasywna czarna dziura, czyli Sagitarius a z gwiazdką posiada masę około 4 milionów mas słońca. No i brzmi dumnie oczywiście, ale jest to zaledwie maleńki ułamek procenta całkowitej masy drogi mlecznej, która przecież liczy sobie setki miliardów gwiazd. "

"W skali całego wszechświata ciemna energia absolutnie dominuje, bezlitośnie rozsuwając od siebie gromady galaktyk. Jednak w mniejszej skali, tam gdzie galaktyki leżą blisko siebie, ich wzajemne przyciąganie grawitacyjne okazuje się silniejsze niż rozciągająca moc próżni. "

"W kontekście kosmologicznym Red Shift nie jest jednak zwykłym efektem ruchu obiektu, tylko bezpośrednią miarą tego, jak bardzo rozciągnęła się przestrzeń w trakcie podróży fotonu. Im dalej znajduje się galaktyka, tym silniejsze jest to przesunięcie. "

"rozszerza się sama przestrzeń, sama trójwymiarowa tkanina, na której galaktyki są narysowane. Ta ekspansja jest napędzana przez tajemniczą ciemną energię, która wydaje się działać jak kosmiczny silnik odpychający. "

"Doskonałym poligonem badawczym dla tego zjawiska stały się kwazary, które są jednymi z najbardziej ekstremalnych i fascynujących obiektów w znanym nam kosmosie. "

"Kwazar to potężne kosmiczne monstrum, które powstaje w sytuacji, gdy super masywna czarna dziura będąca sobie w samym centrum galaktyki wpada w bezwzględny szał karmienia się. "

"Stała Habla oznaczona symbolem H0 to nic innego jak matematyczny parametr, który określa obecne tempo ekspansji wszechświata. "

"Pomysł ten zrodził się już w 1964 roku w głowie norweskiego astrofizyka Sjura Revzdala, który opisał go w swojej pracy naukowej. "

"Od strony matematycznej cała ta technika opiera się na podstawowej zasadzie fizyki optycznej znanej jako zasada fermata, czyli zasada najkrótszego czasu. Mówi ona, że promień światła poruszając się między dwoma punktami zawsze wybiera taką drogę, której przebycie zajmie mu najmniej czasu. "

"Standardowy model kosmologiczny w kręgach naukowych znany jako model lambda CDM. Jest to teoretyczny fundament, na którym opiera się cała współczesna wiedza o ewolucji wszechświata. "

"Pierwsza metoda bada najstarsze światło we wszechświecie, czyli kosmiczne promieniowanie tła, będące echem wielkiego wybuchu. I analizując te pierwotne sygnały z początków czasu, łącząc je z naszym modelem kosmologicznym, naukowcy potrafią matematycznie wyliczyć jak szybko wszechświat powinien rozszerzać się dzisiaj. "

"Według ogólnej teorii względności grawitacja nie jest tradycyjnie siłą, tylko przejawem zakrzywienia samej czasoprzestrzeni przez masę. "

"Standardowy model kosmologiczny w kręgach naukowych znany jako model lambda CDM. Jest to teoretyczny fundament, na którym opiera się cała współczesna wiedza o ewolucji wszechświata. "

"Pomysł ten zrodził się już w 1964 roku w głowie norweskiego astrofizyka Sjura Revzdala, który opisał go w swojej pracy naukowej. "

"Stała Habla oznaczona symbolem H0 to nic innego jak matematyczny parametr, który określa obecne tempo ekspansji wszechświata. "

"W skrajnych przypadkach, gdy wyrównanie w przestrzeni jest idealne, to dochodzi do tak zwanego silnego soczewkowania, a w jego wyniku światło dociera do nas z kilku różnych stron. A my na nocnym niebie widzimy wielokrotnie zduplikowane obrazy tego samego jednego obiektu. "

"Od strony matematycznej cała ta technika opiera się na podstawowej zasadzie fizyki optycznej znanej jako zasada fermata, czyli zasada najkrótszego czasu. Mówi ona, że promień światła poruszając się między dwoma punktami zawsze wybiera taką drogę, której przebycie zajmie mu najmniej czasu. "

"Z pomocą przyszło jedno z najbardziej widowiskowych zjawisk przewidzianych przez Alberta Einsteina, czyli soczewkowanie grawitacyjne. "

"Według ogólnej teorii względności grawitacja nie jest tradycyjnie siłą, tylko przejawem zakrzywienia samej czasoprzestrzeni przez masę. "

"Na ostateczne opóźnienie wpływa jednak coś jeszcze, a mianowicie efekt Shapiro nazywany grawitacyjnym opóźnieniem czasowym. Światło, które przechodzi przez potężne pole grawitacyjne galaktyki, która działa tutaj jako soczewka, doświadcza spowolnienia upływu czasu z perspektywy zewnętrznego obserwatora. "

"Fale P działają jak poruszająca się sprężyna. Ściskają i rozciągają baterie w kierunku, w którym się przemieszczają. No i dzięki temu potrafią podróżować przez każdy ośrodek. Bez problemu przejdą zarówno przez twardy granit, jak i przez płynną magmę. "

"zupełnie inaczej zachowują się fale S, które są falami ścinającymi. Te przemieszczają cząsteczki materiału na boki prostopadle do kierunku ruchu fali. A taki ruch wymaga, żeby atomy były ze sobą sztywno powiązane, co oznacza, że fale S mogą rozchodzić się wyłącznie w ciałach stałych. W cieczach, gdzie cząsteczki swobodnie się ślizgają, fala S natychmiast zanika, no i po prostu znika. "

"Fale P działają jak poruszająca się sprężyna. Ściskają i rozciągają baterie w kierunku, w którym się przemieszczają. No i dzięki temu potrafią podróżować przez każdy ośrodek. Bez problemu przejdą zarówno przez twardy granit, jak i przez płynną magmę. "

"Okazało się, że fale P podróżują przez jądro wewnętrzne znacznie szybciej. wzdłuż osi polarnej niż wzdłuż równika. Zjawisko to próbowano tłumaczyć tym, że jądro jest wielkim kryształem żelaza, którego sieć wyrównała się z osią obrotu planety. I co więcej, odkryto niewyjaśnioną asymetrię między wschodnią a zachodnią półkulą jądra. "

"zupełnie inaczej zachowują się fale S, które są falami ścinającymi. Te przemieszczają cząsteczki materiału na boki prostopadle do kierunku ruchu fali. A taki ruch wymaga, żeby atomy były ze sobą sztywno powiązane, co oznacza, że fale S mogą rozchodzić się wyłącznie w ciałach stałych. W cieczach, gdzie cząsteczki swobodnie się ślizgają, fala S natychmiast zanika, no i po prostu znika. "